امامی غریب اما نام آشنا

امروزه حرم با صفای امام عسکری(ع) در شهر سامرا به مأمنی برای دلدادگان آن حضرت تبدیل شده است که دل هر عاشقی را به سمت خود روانه می کند.

امامی غریب اما نام آشنا

حکیم نیوز: امام حسن عسکرى (ع) یازدهمین امام شیعیان است که در سال 232 هـ . ق چشم به جهان گشود. بعد از آنکه پدر بزرگوارشان، امام هادی(ع) توسط خلیفه وقت به سامرا احضار شد، ایشان نیز به همراه پدر به آن شهر رفته و تا زمان شهادت در همان جا زیرنظر مأموران خلفای عباسی زیست کردند. به طور کلی دوران زندگانی 29 ساله امام حسن عسگری (ع ) را می توان به سه دوره تقسيم کرد: دوره اول سیزده سال است که زندگی آن حضرت در مدینه گذشت. دوره دوم ۱۰ سال در سامرا قبل از امامت بود و دوره سوم نزدیک شش سال امامت آن حضرت است که از این دوران سه سال از عمر شریفشان در زندان سپری شد.

امامتی کوتاه اما بی پایان

با شهادت امام هادی (ع) در سال ۲۵۴، امام عسکری (ع) به سمت امامت شیعیان اثنی عشری منصوب گردید. روایات زیادی در رابطه با وصیت امام هادی (ع) درباره امامت فرزندشان آمده است که این روایات در بسیاری از کتب حدیث و تاریخ شیعه، به چشم می خورد. امام هادی (ع) در وصف فرزند خویش می فرمایند: فرزندم ابومحمد اصیل ترین چهره  خاندان نبوی و استوارترین حجت است. او بزرگ فرزندانم و جانشین من است و امامت و احکام آن به سوی او باز می گردد.

خفقان و الحاد، میراث آل عباس

امام حسن عسکری (ع) تحت فشارها و محدودیت   های زیادی از طرف خلفای عباسی  بر ایشان اعمال می شد زندگی می کردند، چرا که در آن دوران، شیعه به صورت یک قدرت عظیم در عراق درآمده بود و این باعث می شد که خلفاء احساس خطر کنند به همین جهت خلفای عباسی از هرسو امام را در محدویت و فشار قرار می داند تا مانع رشد جریان شیعه در جهان اسلام شوند. در همین رابطه خود حضرت به شرایط سخت و خفقان دوران امامت خود اشاره کرده و فرموده اند: شیعیان در مورد امامت هیچ یک از پدرانم، مانند من در شک و تردید نبوده‌­ اند.

در امان نیستم!

بر اساس روایاتی که راجع به محدویت های اعمالی خلفا عباسی بر روی امام عسکری(ع) نقل شده است اینگونه استنباط می شود که در زندگی امام، حداقل دورانی وجود داشته که امکان دیدار مستقیم با آن بزرگوار در خانه‌اش وجود داشته است و شیعیان معمولاً در مسیری که امام به مرکز حکومت رفت و آمد می کرد، توفیق زیارت چهره آن حضرت را داشته اند.

روایتی را علی بن جعفر از حلبی نقل می کند که در آن آمده است در یکی از روزها که قرار بود امام به دار الخلافه برود، ما در عسکر به انتظار دیدار وی جمع شدیم؛ در این حال از طرف آن حضرت توقیعی بدین مضمون به ما رسید: کسی بر من سلام و حتی اشاره هم به طرف من نکند؛ زیرا که در امان نیستید!

این روایت به خوبی نشان می دهد که دستگاه خلافت تا چه حد روابط امام با شیعیانش را زیر نظر داشته و آن را کنترل می کند. به همین خاطر در چنین وضعیتی امام تنها از طریق مکاتباتی که با وکلا خود داشتند با شیعیان ارتباط برقرار می کردند و در واقع وکلا مسئولیت رد و بدل کردن نامه‌های شیعیان به امام یا وکیل ارشد آن حضرت و همچنین جمع آوری اموال مربوط به امام از تمامی مناطق شیعه نشین و رساندن آن به امام را بر عهده داشتند.

سازمان وکالت برای آمادگی شیعه

یکی از مسائلی که در دوران امامت امام عسکری بسیار حائز اهمیت بود، مسئله آماده سازی شیعیان برای امرغیبت است. پرداختن به این موضوع از زمان امام هادی (ع) آغاز شد و در زمان امام عسکری (ع) به اوج خود رسید. چنان که امام هادی (ع) اقدامات خود را توسط نمایندگان انجام می دادند و خودشان کمتر با افراد تماس می‌گرفتند.

این مسئله در زمان امام عسکری(ع)، جلوه بیشتری یافت؛ چرا که امام از یک طرف با وجود تأکید بر تولد حضرت مهدی(عج)، او را تنها به شیعیان خاصّ و بسیار نزدیک نشان می داد و از طرف دیگر، تماس مستقیم شیعیان با خود آن حضرت، روز به رزو محدودتر و کمتر می شد؛ به طوری که حتی در خود شهر سامرا به مراجعات و مسائل شیعیان از طریق نامه یا توسط نمایندگان خویش پاسخ می داد و بدین ترتیب، آنان را برای تحمل اوضاع و شرایط و تکالیف عصر غیبت و ارتباط غیر مستقیم با امام، آمده می ساخت و این همان روشی است که بعدها امام دوازدهم(ع) در زمان غیبت صغرا در پیش گرفت و شیعیان را به تدریج برای دوران غیبت کبرا آماده ساخت.

سامرا جایی برای عاشقی

سرانجام امام حسن عسکری (ع) در هشتم ربیع الاول سال 260 هجری توسط سمی که از طرف معتمد خلیفه عباسی به زور به ایشان خورانده شد به شهادت رسیدند و در کنار مزار مطهر پدر بزرگوارشان، امام هادی (ع) به خاک سپرده شدند.

امروزه حرم با صفای این امام بزرگ در شهر سامرا به مأمنی برای دلدادگان آن حضرت تبدیل شده است که دل هرعاشقی را به سمت خود روانه می کند.

محمدحسین زارعی