به مناسبت میلاد با سعات حضرت عبدالعظیم حسنی علیه سلام

خورشید فروزان ری

حضرت عبدالعظیم، از دانشمندان شیعه و از راویان حدیث ائمه معصومین (ع) و نیز از چهره های بسیار محبوب و مورد اعتماد، نزد اهل بیت عصمت و طهارت (ع) بودند که نام ایشان در سلسله اسناد تعدادی از احادیث نیز، در موضوعات تفسیری، فقهی، اخلاقی و اعتقادی می درخشد.

خورشید فروزان ری

حضرت عبدالعظیم حسنی، در چهارم ربیع الثانی سال 173هجری در شهر مدینه چشم به جهان گشود. ایشان فرزند عبداللّه بن علی، از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) هستند که نسبتش با چهار واسطه به آن حضرت می رسید. همچنین گفتی است که دوران زندگانی با برکت ایشان با دوران امامت چهار امام معصوم یعنی امام موسی کاظم (ع)، امام رضا (ع)، امام محمّدتقی (ع) و امام علیّ النّقی (ع) مقارن بوده است.

جایگاه علمی حضرت عبدالعظیم

حضرت عبدالعظیم، از دانشمندان شیعه و از راویان حدیث ائمه معصومین (ع) و نیز از چهره های بسیار محبوب و مورد اعتماد، نزد اهل بیت عصمت و طهارت (ع) به شمار می رفت که نام ایشان در سلسله اسناد تعدادی از احادیث، در موضوعات تفسیری، فقهی، اخلاقی و اعتقادی می درخشد. دوران زندگانی ایشان، گر چه عصر حاکمیت عباسیان و ایجاد خفقان و سخت گیری نسبت به شیعیان بوده است، ولی مدافعان دین و حافظان مکتب که روایات امامان را ثبت و نقل می کردند، نقش عمده ای در پاسداری و صیانت از فرهنگ والای اهل بیت (ع) داشتند و این بزرگوار نیز یکی از سنگربانان عقیده تابناک تشیع محسوب می شود که در حفظ و انتشار سخنان ائمه اطهار، سخت کوشا بود و ستایش های فراوان ائمه (ع) از وی، نشان دهنده شخصیت والای علمی و معنوی وی می باشد.  

شأن و منزلت حضرت عبدالعظیم در نگاه اهل بیت و علماء

وقتی که حضرت عبدالعظیم، خدمت امام هادی (ع) مشرف شدند و عقاید خود را اظهار نمودند، امام فرمودند: تو از دوستان حقیقی ما هستی. همچنین امام هادی (ع) گاهی اشخاصی را که سؤال و مشکلی داشتند، راهنمایی می فرمودند که از حضرت عبدالعظیم الحسنی (ع) بپرسند و او را از دوستان حقیقی خویش می شمردند و معرّفی می فرمودند.

در آثار علمای شیعه نیز، تعریف ها و ستایش های عظیمی درباره ایشان به چشم می خورد، آنان از ایشان به عنوان عابد، زاهد، پرهیزکار، ثقه، دارای اعتقاد نیک و صفای باطن و به عنوان محدّثی عالیمقام و بزرگ یاد کرده اند؛ در روایات متعدّدی نیز برای زیارت حضرت عبدالعظیم(ع) ، ثوابی همچون ثواب زیارت حضرت سیّد الشّهداء، امام حسین (ع) بیان شده است.

هجرت اجباری

حضرت عبدالعظیم (ع) به علت اوضاع سیاسی و اجتماعی آن عصر، بالاجبار از مدینه به ری هجرت کردند. خلفای عباسی نسبت به خاندان پیامبر (ص) و شیعیان ائمه (ع) بسیار سخت گیری می کردند. یکی از خشن ترین و بد رفتارترین این خلفا، متوکل عباسی بود که در دوران خلافتش، نه تنها چندین بار مزار سیّدالشهداء (ع) را در کربلا تخریب کرد، بلکه از زیارت قبر آن حضرت نیز جلوگیری می نمود. همچنین به اذیت آزار به اهل بیت و و یاران ایشان می پرداخت.

از آنجا که حضرت عبدالعظیم (ع) گاهی به خدمت امام هادی (ع) در سامرا می رسید و از محضرش استفاده می نمود، جاسوسان خلیفه ارتباط ایشان را با امام هادی (ع) گزارش نمودند و در پی آن، خلیفه دستور تعقیب و دستگیری وی را صادر کرد و لذا حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) برای مصون ماندن از خطر خلیفه عباسی، خود را از چشم مأموران پنهان می کرد و در شهرهای مختلف به صورت ناشناس، رفت و آمد می کرد و این وضع ادامه داشت تا اینکه حضرت عبدالعظیم(ع) به شهر ری رسید و در آنجا اقامت نمود.

غروب خورشید فروزان ری

سر انجام حضرت عبدالعظیم در پانزدهم شوال 252هجری، چشم از جهان فرو بست و در پی آن شعله دیرپای حق و ایمان در آن دیار، فرو خوابید. خبر درگذشت آن بزرگوار، دهان به دهان گشت و مردم شهر، جملگی سیاه پوش شدند و بر در خانه آن حضرت صدا به گریه و شیون بلند کردند و پس از آن که پیکر مطهّر حضرت عبدالعظیم (ع) در میان خیل عظیم مردم تشییع شهر، در آن شهر به خاک سپرده شد.

امروز حرم باشکوه حضرت عبدالظیم حسنی(ع) در شهر ری، مأمن و پناهگاهی برای تمام دلدادگان به ساحت مقدس اهل بیت و دوستداران اهل بیت است که دل های عارفان و عاشقان اهل بیت را از هر سوی شهر روانه این حرم قدسی می کند.

محمد حسین زارعی