ادویه ای که کاربرد دارویی دارد؛

سماق حاویی مواد مغذی مهمی است

سماق یکی از ادویه های محبوب در غذاهای مدیترانه ای و خاورمیانه است؛ علاوه بر این از آن به صورت درمانی در داروهای گیاهی استفاده می کنند

سماق حاویی مواد مغذی مهمی است
بوته سماق بر روی درخت

حکیم نیوز؛ در این مقاله همه مواردی را که باید در مورد سماق بدانید، از جمله آنچه در آن است، فواید بالقوه سلامتی آن و نحوه استفاده از آن بررسی شده است.

سماق چیست؟

سماق یکی از انواع درختچه های گلدار است و متعلق به خانواده گیاهان معروف به Anacardiaceae است. نام علمی آن Rhus coriaria است. از دیگر اعضای معمول این خانواده می توان به گیاهان بادام هندی و انبه اشاره کرد. سماق در آب و هوای نیمه گرمسیری و معتدل رشد می کند و در سراسر جهان از جمله مناطق مختلف مدیترانه، آسیا و آفریقا رشد می کند. بیش از 200 گونه مختلف سماق وجود دارد که همه آنها از تیره راوس هستند. با این حال، Rhus coriaria - یا سماق سوری - گونه ای است که بیشتر مردم برای استفاده در آشپزی و داروهای گیاهی کشت می کنند.

این درختچه، میوه های قرمز روشن و به اندازه نخود تولید می کند. مردم می توانند میوه های تازه را برای تهیه چای، خرد کنند. اما اغلب، آنها را خشک و پودر می کنند تا به عنوان مکمل گیاهی یا چاشنی آشپزی استفاده کنند. ادویه سماق را نباید با سماق سمی اشتباه گرفت؛ چرا که در طبیعت، سماق سمی هم داریم.

مزایای بالقوه سماق

سماق احتمالاً بیشتر به عنوان ادویه آشپزی شناخته می شود. قرن ها نیز مردم از این روش در طب سنتی گیاهان دارویی استفاده می کردند. شواهد علمی در مورد تأثیرات سماق در افراد وجود ندارد. با این حال، تحقیقات اولیه نشان می دهد که ممکن است دارای مزایای بالقوه سلامتی باشد.

سماق حاوی مواد مغذی مهمی است

مشخصات کامل مواد مغذی سماق تا حد زیادی ناشناخته مانده است، اما برخی تحقیقات حاکی از آن است که حاوی انبوهی از مواد مغذی مفید است. این موارد شامل: فیبر، چربی های سالم و برخی ویتامین های ضروری است.

تجزیه و تحلیل در سال 2014 نشان داده که سماق خشک، تقریباً از 71٪ کربوهیدرات، 19٪ چربی و 5٪ پروتئین تشکیل شده است بیشتر چربی موجود در سماق از دو نوع خاص چربی به نام اسید اولئیک و اسید لینولئیک تهیه می شود.

اسید اولئیک نوعی چربی اشباع نشده است که معمولاً با سلامت قلب در ارتباط است. همچنین چربی اولیه موجود در سایر مواد غذایی گیاهی معمول از جمله زیتون و آووکادو است از طرفی اسید لینولئیک نوعی چربی غیر اشباع غیرضروری است که در حفظ سلامت پوست و غشای سلولی نقش دارد.

با تجزیه و تحلیل شیمیایی میوه تازه سماق در سال 2004 مشخص شد که بیش از 14٪ آن از فیبر تشکیل شده است، ماده مغذی که از سلامت دستگاه گوارش پشتیبانی می کند.

اطلاعات کمی در مورد محتوای ریزمغذی دقیق سماق وجود دارد، اما برخی تحقیقات نشان می دهد که این ماده حاوی حداقل مقادیر کمی از چندین ماده مغذی ضروری از جمله ویتامین B6 ،B1 و B2 است.

سماق سرشار از آنتی اکسیدان است

سماق، غنی از ترکیبات آنتی اکسیدانی متعدد است. کارشناسان معتقدند این ترکیب ممکن است دلیل اصلی پتانسیل درمانی گسترده سماق باشد. سماق حاوی مجموعه وسیعی از ترکیبات شیمیایی با فعالیت آنتی اکسیدانی قوی، از جمله تانن، آنتوسیانین و فلاونوئیدها است؛ آنتی اکسیدان ها برای محافظت از سلول های شما در برابر آسیب و کاهش استرس اکسیداتیو در بدن کار می کنند.

همچنین شواهدی وجود دارد که آنتی اکسیدان های موجود در غذاهایی مانند سماق ممکن است در کاهش التهاب نقش داشته باشند. آنها ممکن است به جلوگیری از بیماری های التهابی، مانند بیماری های قلبی و سرطان کمک کنند.

سماق قند خون را متعادل می کند

برخی تحقیقات نشان می دهد سماق ممکن است ابزاری مؤثر برای کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 باشد.

مطالعه در سال 2014 روی 41 نفر مبتلا به دیابت تأثیر دوز 3 گرم سماق در روز را بر میزان قند خون و آنتی اکسیدان ارزیابی کرد؛ در پایان مطالعه 3 ماهه، گروه دریافت کننده مکمل سماق به طور قابل توجهی بهبود قند خون و سطح آنتی اکسیدان را در مقایسه با افرادی که دارونما مصرف کرده بودند، یافتند. مطالعه مشابه دیگری از گروه 41 نفری مبتلا به دیابت خواسته است که هر روز به مدت 3 ماه دوز 3 گرم پودر سماق استفاده کنند. گروهی که سماق استفاده کرده بودند، 25٪ کاهش انسولین در گردش را تجربه کردند، که نشان می دهد حساسیت انسولین آنها ممکن است در نتیجه استفاده از مکمل سماق افزایش یافته باشد.

تأثیر سماق بر کاهش دردهای عضلانی

دریک مطالعه در سال 2016 از سوی محققان به 40 فرد سالم، نوشیدنی سماق یا دارونما داده شد تا بتوانند پتانسیل سماق را برای تسکین درد عضلانی بررسی کنند. در پایان مطالعه 4 هفته ای، گروهی که نوشیدنی سماق دریافت کرده بودند، درد عضلانی ناشی از ورزش را به طور قابل توجهی کمتر از گروه دریافت کننده نوشیدنی دارونما گزارش کردند. آنها همچنین افزایش قابل توجهی در سطح آنتی اکسیدان در گردش را تجربه کرده اند.

اگرچه این نتایج امیدوار کننده است، اما تحقیقات بیشتری برای درک اینکه چگونه مردم می توانند از سماق برای کاهش درد عضلانی یا حمایت از عملکرد ورزشی در جمعیت های بزرگتر استفاده کنند، لازم است.

نکات منفی احتمالی و اقدامات احتیاطی ایمنی

سماق از نظر ایمنی سابقه خوبی دارد، در تحقیقات بالینی موجود هیچ گونه واکنش جانبی گزارش نشده است.

گفته شده، از آنجا که سماق مربوط به بادام هندی و انبه است، افرادی که به این غذاها حساسیت دارند ممکن است بخواهند از سماق دور شوند تا از بروز هرگونه واکنش آلرژیک احتمالی جلوگیری کنند.

از آنجا که سماق ممکن است قند خون را کاهش دهد، در صورت استفاده از داروهایی که قند خون را کاهش می دهند، توصیه نمی شود.

علاوه بر این، بسیار مهم است که سماق را با سماق سمی اشتباه نگیرید.

سماق سمی یا Toxicodendron vernix، برخلاف میوه قرمز رنگ تولید شده توسط گیاه خوراک سماق، میوه هایی به رنگ سفید تولید می کند. سماق سمی می تواند کهیرهای ملتهب و خارش دار را روی پوست ایجاد کند. مردم هرگز نباید آن را بخورند.

نحوه استفاده

سماق ادویه ای متمایز است که می توانید در غذا یا به عنوان داروی گیاهی به صورت دم کرده استفاده کنید.

کاربردهای آشپزی

مردم معمولاً از سماق به عنوان ادویه استفاده می کنند.

سماق مانند بسیاری دیگر از ادویه های آشپزی می تواند طعم و رنگ انواع غذاها را تقویت کند. این به خصوص در غذاهای خاورمیانه و مدیترانه ای محبوب است.

سماق دارای رنگ قرمز غنی، رایحه ای مانند مرکبات و طعم تارت متمایز شبیه آب لیمو است. مردم گاهی از آن برای تهیه یک نوشیدنی شیرین و ترش استفاده می کنند که به لیموناد سماق معروف است.

سماق در هنگام خشک شدن و آسیاب شدن، دارای بافتی دانه درشت و ریز است. سماق زمینی برای افزودن اسیدیته، روشنایی و رنگ بسیاری از غذاها از جمله گوشت و سبزیجات کبابی، غلات، محصولات پخته شده و دسرها بسیار مناسب است.

مردم به طور مکرر از آن برای افزایش عطر و طعم ادویه ها و سس ها استفاده می کنند. این ماده اصلی در ترکیب ادویه مد کلاسیک معروف به za’atar است.

مکمل های گیاهی

سماق به طور مکمل گیاهی به صورت تجاری در دسترس است. افراد معمولاً آن را به صورت کپسول مصرف می کنند، اما شما همچنین می توانید آن را به عنوان چای یا دم نوش مصرف کنید.

به دلیل کمبود داده، دوز مشخصی برای استفاده دارویی از سماق وجود ندارد. همانطور که گفته شد، تحقیقات بالینی نشان داده است که دوزهای حداکثر 3 گرم در روز بی خطر هستند.

گفتنی است  شما می توانید از سماق برای تقویت طعم غذاهای مورد علاقه خود استفاده کنید یا آن را به عنوان مکمل دارویی مصرف کنید.

درواقع؛ سماق گیاهی است که در تمام دنیا می روید. خوشه های بزرگی که میوه شبیه توت قرمز دارد. مردم این توت ها را خشک کرده و پودر می کنند تا به عنوان داروی گیاهی یا ادویه های آشپزی استفاده می کنند.

سماق غنی از انواع مواد مغذی و ترکیبات آنتی اکسیدانی است. تحقیقات اولیه نشان می دهد که ممکن است برای کنترل قند خون و تسکین درد عضلانی ناشی از ورزش مفید باشد.

احتمالاً سماق را در ادویه یا راهرو مکمل فروشگاه مواد غذایی محلی خود پیدا خواهید کرد. برای افزایش اسیدیته گوشت، غلات و سبزیجات از آن در آشپزخانه استفاده کنید.

سماق در موارد چون کنترل قند خون مصراف دارویی نیز دارد.

منبع| healthline

مترجم| نرگس بدیعیان