سین، مثل سمنو

اکثر ما وقتی سخن از سمنو به میان می آید اولین چیزی که به خاطرمان می آید جمله معروف سین مثل سمنو است. سمنو خوراکی خوشمزه و سنتی است که ایرانیان از دوران باستان تا کنون از آن چه برای جشن ها و پایکوبی­ها و چه در مراسمات عزاداری استفاده می کنند، خوراکی‌­ای که پای ثابت سفره‌­های هفت­سین همه ایرانیان است.

سین، مثل سمنو

حکیم نیوز: اکثر ما وقتی سخن از سمنو به میان می آید اولین چیزی که به خاطرمان می آید جمله معروف سین مثل سمنو است. امروز می­‌خواهیم برایتان در رابطه با طرز تهیه این خوراکی خوشمزه و سنتی که ایرانیان از دوران باستان تا کنون از آن چه برای جشن ها و پایکوبی­‌ها و چه در مراسمات عزاداری استفاده می کنند سخن به میان بیاوریم؛ خوراکی‌­ای که پای ثابت سفره­‌های هفت‌­سین همه ایرانیان است.

مواد لازم

گندم: ۲۵۰ گرم

آرد سبوس‌دار: ۵۰۰ گرم

آب: ۲-۳ لیتر

شاید با دیدن مواد لازم برای پخت سمنو تعجب کنید که چرا از شکر حرف به میان نیامده چرا که سمنوهایی که از بیرون تهیه می‌کنیم طعم شیرینی دارند، اما ما برای طرز پخت سمنو خانگی حرفی از شکر در مواد لازم نزدیم. گفتنی است که سمنوهایی که از بیرون تهیه می‌کنیم معمولا شکر دارند، اما در تهیه سمنو خانگی نیاز به شکر نیست. در حقیقت وقتی که گندم‌ها جوانه می‌زنند شیرین می‌شوند که علت آن نیز تبدیل نشاسته به قند مالتوز در فرایند جوانه زدن گندم‌هاست.

طرز تهیه سمنو

اول از همه توجه کنید که گندم سمنو باید از نوعی باشد که بتوان آن را سبز کرد. پس بعد از تهیه گندم مناسب، آن را پاک کرده و یک بار با آب بشویید و آن را داخل آب سرد بگذارید. آب سرد باید تا ۱ الی ۲ بند انگشت روی گندم‌ها را بپوشاند.

بسته به نوع گندم، آن را به مدت یک تا دو روز خیس کنید. بهتر است در این مدت، حداقل دوبار آب گندم را تعویض کنید.

در مرحله بعد، نوک گندم ها بعد از ۲۴ ساعت به سفیدی می‌زنند. در این مرحله، گندم‌ها را آبکش کنید و همان‌طور که در آبکش هستند روی آن‌ها آب سرد بریزید و بعد آن‌ها را لای یک دستمال تمیز بپیچید و یک تا دو روز صبر کنید تا گندم‌ها ریشه بزنند.

بعد از ۲۴ ساعت، گندم‌ها ریشه خیلی کمی می‌دهند که در این صورت باید آن‌ها را داخل سینی تمیزی پهن کرده و روی آن‌ها را دوباره با دستمال مرطوب بپوشانید. توجه داشته باشید که هر از گاهی دستمال روی گندم‌ها را مرطوب کنید تا گندم‌ها کم‌کم ریشه بزنند.

بعد از حدود ۲ روز ریشه مورد نظر به اندازه مناسب رسیده که به رنگ نقره‌ای است و خود گندم‌ها نیز رنگ سبز روشنی دارند. توجه کنید که اگر سبزه گندم بیش از حد بماند و تیره شود، طعم سمنوی شما به تلخی خواهد رفت پس مرتب گندم‌ها را چک کنید تا زمان مناسب آن را بفهمید.

در مرحله بعد، گندم‌ها را تکه‌تکه کرده و همراه مقدار کمی آب، داخل غذاساز، مخلوط‌کن یا چرخ گوشت بریزید تا کاملا له شوند. سپس گندم‌های له‌شده را ابتدا از یک صافی فلزی درشت عبور داده و بعد از این مرحله آن ها را از صافی پارچه‌ای رد کنید تا بتوانید آن را کاملا فشار داده و شیره گندم را از آن خارج کنید.

تفاله‌های گندمی که داخل صافی پارچه‌ای باقی‌ مانده را یک بار دیگر با کمی آب داخل غذاساز بریزید و دوباره از صافی رد کنید.

در این مرحله، عصاره گندمی که دارید را کم‌کم به آرد اضافه کرده و آرد را با آن حل کنید. وقتی آرد کاملا حل شد، قابلمه را روی حرارت قرار دهید و شروع به هم‌زدن کنید. هم‌زدن را مرتب و آرام ادامه دهید، زیرا شیره گندم خیلی زود ته‌نشین شده و می‌سوزد؛ پس تا زمانی‌که به جوش بیاید مدام آن را هم بزنید.

حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد تا عصاره گندم و آرد به جوش بیاید و کم‌کم تیره شود. در واقع سخت‌ترین قسمت تهیه سمنو همین است که باید مرتب و بدون وقفه آن را هم بزنید تا به جوش بیاید. در این مرحله، حرارت را متوسط می‌کنیم تا آب اضافه سمنو تبخیر شود.

بعد از این مرحله، سمنو به هم‌زدن مداوم نیازی ندارد و کافی است هر چند دقیقه یک‌بار آن را هم بزنیم تا ته نگیرد. تقریبا بعد از ۲ ساعت، سمنویی که با شعله متوسط جوشیده به غلظت مناسبی می‌رسد پس می‌توانید یک دم‌کنی روی در قابلمه گذاشته و در ظرف را ببیندید تا سمنو دم بکشد.

در مرحله بعد شعله را تا جایی که امکان دارد کم کنید تا رنگ سمنو تیره شود. بین ۱ تا ۱.۵ ساعت برای رسیدن سمنو به غلظت و رنگ مناسب کافی است. در این مدت نیز بهتر است هر از گاهی سمنو را هم بزنید تا ته نگیرد.

پس از این مرحله سمنو آماده است و شما می‌توانید قبل از سرو آن، مقداری بادام داخل آن ریخته و آن را تزیین و سپس سرو کنید.